გაკვეთილის გეგმა

საგანი: ისტორია / მოქალაქეობა (ინტეგრირებული მიდგომა)
კლასი: VII
თემა: ფულის წარმოშობა – კოლხური თეთრი
გაკვეთილის ხანგრძლივობა: 45 წუთი

გაკვეთილის მიზანი

მოსწავლეებმა:

გაიგონ ფულის წარმოშობის ისტორიული საჭიროება;
გაეცნონ კოლხურ თეთრს, როგორც ერთ-ერთ უძველეს მონეტას;
გააცნობიერონ კოლხეთის ეკონომიკური და კულტურული მნიშვნელობა;
განივითარონ კრიტიკული აზროვნება, თანამშრომლობა და ანალიზის უნარი.

მოსალოდნელი შედეგები

გაკვეთილის ბოლოს მოსწავლე:

აღწერს, რატომ გაჩნდა ფული;
განმარტავს, რა არის კოლხური თეთრი და რაში გამოიყენებოდა;
ადარებს გაცვლით ვაჭრობასა და ფულზე დაფუძნებულ ეკონომიკას;
მონაწილეობს დისკუსიაში და გამოხატავს საკუთარ მოსაზრებას.

გამოყენებული მეთოდები და სტრატეგიები (ინოვაციური)

❖ პრობლემაზე დაფუძნებული სწავლება (PBL)
❖ როლური თამაში
❖ ვიზუალური აზროვნება
❖ ჯგუფური მუშაობა
❖ დისკუსია
❖ „იფიქრე – იმსჯელე – გააზიარე“

რესურსები

კოლხური თეთრის ფოტოები (ბეჭდური ან ეკრანზე)
პრეზენტაცია / სლაიდები
ფლიპჩარტი ან დაფა
ბარათები როლური თამაშისთვის
მოკლე ვიდეო (თუ შესაძლებელია)
სამუშაო ფურცლები

გაკვეთილის მსვლელობა

I ფაზა – მოტივაცია (5 წუთი)

მეთოდი: პრობლემური კითხვა

მასწავლებელი სვამს კითხვას:

„წარმოიდგინეთ, რომ ფული არ არსებობს. როგორ იყიდდით პურს ან ტანსაცმელს?“

მოსწავლეები პასუხობენ, მასწავლებელი დაფაზე აფიქსირებს იდეებს (გაცვლა, პროდუქტი პროდუქტში).

👉 ხიდი თემასთან:
„ზუსტად ასეთი პრობლემის გადასაჭრელად გაჩნდა ფული.“

II ფაზა – ცოდნის კონსტრუქცია (15 წუთი)

მეთოდი: ვიზუალური პრეზენტაცია + დიალოგი

გაცვლითი ვაჭრობის მოკლე ახსნა;
ფულის გაჩენის მიზეზები (სირთულე, დრო, ღირებულება);
კოლხური თეთრი – სად და როდის გამოიყენებოდა;
რატომ იყო კოლხეთი მნიშვნელოვანი სავაჭრო ცენტრი.

III ფაზა – აქტივობა (15 წუთი)

მეთოდი: როლური თამაში + ჯგუფური მუშაობა

აქტივობა: „კოლხური ბაზარი“

მოსწავლეები იყოფიან ჯგუფებად:

ვაჭრები
მევაჭრეები კოლხური თეთრით
გაცვლითი ვაჭრობის მონაწილეები

ყოველი ჯგუფი ცდილობს „ვაჭრობას“.
შემდეგ ხდება შედარება:

რომელმა მეთოდმა გაამარტივა ვაჭრობა?
რატომ იყო მონეტა უპირატესი?

IV ფაზა – რეფლექსია და შეფასება (8 წუთი)

მეთოდი: „იფიქრე – იმსჯელე – გააზიარე“

კითხვები:

რატომ არის კოლხური თეთრი მნიშვნელოვანი საქართველოს ისტორიისთვის?
როგორ შეცვალა ფულმა ადამიანების ცხოვრება?

მოსწავლეები აზრს აზიარებენ.

V ფაზა – დასკვნა (2 წუთი)

მასწავლებელი აჯამებს:

„კოლხური თეთრი გვიჩვენებს, რომ საქართველო უძველესი ეკონომიკური და კულტურული პროცესების ნაწილი იყო.“

შეფასება

განმავითარებელი შეფასება (დაკვირვება, კითხვები);
აქტივობაში ჩართულობა;
არგუმენტირებული პასუხები.

სასწავლო პაკეტი

თემა: ფულის წარმოშობა – კოლხური თეთრი
კლასი: VII
ინტეგრაცია: ისტორია + ფინანსური წიგნიერება + STEAM

I. სამუშაო ფურცელი მოსწავლეებისთვის

დავალება 1. იფიქრე და უპასუხე

რატომ გახდა საჭირო ფულის შექმნა?

რა პრობლემებს ქმნიდა გაცვლითი ვაჭრობა?

დავალება 2. კოლხური თეთრი

წაიკითხე ტექსტი/დააკვირდი სურათს და უპასუხე კითხვებს:

სად გამოიყენებოდა კოლხური თეთრი?

რატომ ითვლება იგი ერთ-ერთ უძველეს მონეტად?

დავალება 3. შეადარე

გაცვლითი ვაჭრობა	ფული (კოლხური თეთრი)

დავალება 4. შემოქმედებითი დავალება (STEAM)

დახატე ან დააპროექტე შენი მონეტა:

სახელი: ____________
სიმბოლო: ____________
რა ღირებულებას გამოხატავს? ____________________

დავალება 5. რეფლექსია

ერთ წინადადებაში დაწერე, რატომ არის კოლხური თეთრი მნიშვნელოვანი საქართველოს ისტორიისთვის.

II. ვიდეო რესურსი (გაკვეთილისთვის რეკომენდებული)

🎥 რეკომენდებული თემატიკა ვიდეოსთვის (5–7 წთ):

„ფულის წარმოშობის ისტორია“
„კოლხური თეთრი – საქართველოს უძველესი მონეტა“
„How money was invented“ (სუბტიტრებით)

III. შეფასების რუბრიკა (განმავითარებელი)

კრიტერიუმი	მაღალი დონე	საშუალო დონე	საწყისი დონე
თემის გაგება	ზუსტად ხსნის ფულის წარმოშობას და კოლხურ თეთრს	ნაწილობრივ ხსნის	უჭირს ახსნა
მონაწილეობა	აქტიურად მონაწილეობს ყველა აქტივობაში	მონაწილეობს ნაწილობრივ	პასიურია
ანალიზი და შედარება	არგუმენტირებულად ადარებს	მარტივად ადარებს	ვერ ადარებს
შემოქმედებითი დავალება	კრეატიული და დასაბუთებული	ნაწილობრივ შესრულებული	არასრული

IV. ფინანსური წიგნიერებისა და STEAM ინტეგრაცია

ფინანსური წიგნიერება:

ფულის ფუნქციები (გაცვლა, ღირებულების საზომი);
ნდობა და ღირებულება;
რატომ არის ფული შეთანხმებაზე დაფუძნებული.

STEAM კომპონენტი:

S (Science): მეტალი, როგორც მონეტის მასალა;
T (Technology): მონეტების დამზადების ტექნიკა ძველად;
E (Engineering): მონეტის ფორმისა და სიმტკიცის დაგეგმვა;
A (Art): სიმბოლოები და დიზაინი;
M (Math): ღირებულება, რაოდენობა, შედარება.

გაკვეთილი აერთიანებს ისტორიას, ეკონომიკურ აზროვნებას და შემოქმედებითობას, ზრდის მოსწავლეთა მოტივაციას და პრაქტიკულ ჩართულობას.

ინოვაციური გაკვეთილის გეგმა

საგანი: ჩვენი საქართველო

კლასი: V

თემა: კულტურული და ისტორიული მემკვიდრეობა სამეგრელოში – კოლხური თეთრი

ხანგრძლივობა: 45 წუთი

გაკვეთილის მიზნები

მოსწავლეები შეძლებენ:

სამეგრელოს კულტურული და ისტორიული მემკვიდრეობის გაცნობას;
ახსნან რა არის კულტურული მემკვიდრეობა;
დაასახელონ კოლხური თეთრი, როგორც პირველი ქართული ფული;
აღწერონ კოლხური თეთრის დანიშნულება და მნიშვნელობა;
იმუშაონ ჯგუფურად და შექმნან საკუთარი „უძველესი მონეტის“ მოდელი.

ეროვნული სასწავლო გეგმის შესაბამისობა

მოსწავლე:

მსჯელობს საკუთარი ქვეყნის კულტურულ მემკვიდრეობაზე;
აცნობიერებს ისტორიული ძეგლებისა და არტეფაქტების მნიშვნელობას;
თანამშრომლობს ჯგუფში;
წარმოადგენს ნამუშევარს აუდიტორიის წინაშე.

I.

აქტივობა – „რა იქნება, თუ ფული არ არსებობდეს?“

მასწავლებელი სვამს შეკითხვას:

როგორ იყიდიდით პურს, თუ ფული არ იარსებებდა?
როგორ ცვლიდნენ ადამიანები ნივთებს ადრე?

(მოსწავლეები გამოთქვამენ მოსაზრებებს)

შემდეგ მასწავლებელი აჩვენებს კოლხური თეთრის გამოსახულებას და ეკითხება:

როგორ ფიქრობთ, რა არის ეს?
რისთვის გამოიყენებოდა?

II.

🌍 სამეგრელო – კულტურული სივრცე

სამეგრელო ისტორიულად კოლხეთის ნაწილი იყო;
კოლხეთი იყო განვითარებული სავაჭრო და კულტურული ცენტრი;
აქ არსებობდა პირველი ქართული ფული – კოლხური თეთრი (ძვ.წ. VI–III სს.).

განსაკუთრებული აქცენტი – კოლხური თეთრი

ითვლება პირველ ქართულ მონეტად;
იჭრებოდა ვერცხლისგან;
გამოიყენებოდა ვაჭრობისთვის;
ერთ მხარეს გამოსახული იყო ადამიანის თავი, მეორე მხარეს – ხარის თავი.

მნიშვნელობა:
✔ მიუთითებს კოლხეთის ეკონომიკურ განვითარებაზე
✔ ამტკიცებს, რომ საქართველოში არსებობდა ფულადი ურთიერთობები
✔ გვიჩვენებს საერთაშორისო ვაჭრობის დონეს

„ისტორიული დეტექტივები“

მოსწავლეები იყოფიან ჯგუფებად.

📌 დავალება:

თითოეულ ჯგუფს ეძლევა „ისტორიული ბარათი“ (ინფორმაცია კოლხეთზე, ვაჭრობაზე, მონეტაზე).

ჯგუფებმა უნდა:

გამოიცნონ რა ეპოქაზეა საუბარი;
დაასახელონ მონეტის მნიშვნელობა;
წარმოადგინონ მოკლე პრეზენტაცია.

🔹 მეთოდი: პრობლემაზე დაფუძნებული სწავლება (PBL)

„შექმენი შენი კოლხური მონეტა“

მოსწავლეები პლასტილინით/ქაღალდით ქმნიან საკუთარ მონეტას.

პირობა:

მონეტას უნდა ჰქონდეს სიმბოლო;
უნდა ჰქონდეს სახელი;
უნდა ახსნან რას აღნიშნავს სიმბოლო.

🔹 მეთოდი: დიზაინერული აზროვნება
🔹 ინტეგრაცია ხელოვნებასთან

რეფლექსია – „ერთი სიტყვით“

მოსწავლეები პასუხობენ:

რა გავიგე დღეს?
რატომ არის მნიშვნელოვანი კოლხური თეთრი?
რომელი აქტივობა მომეწონა ყველაზე მეტად?

🧠 შეფასება

✔ ჯგუფური მუშაობა
✔ არგუმენტირებული პასუხები
✔ შემოქმედებითი ნამუშევარი

შეფასების რუბრიკა (მოკლედ):

კრიტერიუმი	მაღალი	საშუალო	საჭიროებს გაუმჯობესებას
თემის გააზრება	ზუსტად ხსნის მნიშვნელობას	ნაწილობრივ ხსნის	უჭირს ახსნა
თანამშრომლობა	აქტიურად მონაწილეობს	მონაწილეობს	პასიურია
შემოქმედებითობა	ორიგინალური იდეა	სტანდარტული	არასრული

საჭირო რესურსები

პროექტორი / სლაიდები
კოლხური თეთრის სურათები
პლასტილინი / ქაღალდი
მარკერები

საშინაო დავალება

მოსწავლეებმა მოიძიონ ინფორმაცია:

სამეგრელოში არსებული ერთი კულტურული ძეგლის შესახებ;
ან დაწერონ მცირე ტექსტი:
„მე რომ კოლხეთში მეცხოვრა…“

გვერდის ნახვები სულ

გაკვეთილები/ინტეგრირებული გაკვეთილები